4 หน่วยงานภาครัฐ จับมือ ปตท. วางรากฐาน “I-SPARK” พัฒนาอำเภอมาบตาพุด จ.ระยอง สู่ระบบนิเวศอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำแบบครบวงจร เชื่อมพลังงานสะอาด โครงสร้างพื้นฐาน และธุรกิจ Bio-Circular-Green คาดภายในปี 2578 เกิดการลงทุนสูงถึง 5,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ พร้อมลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ถึง 9 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า

4 หน่วยงานภาครัฐ ผนึกกำลัง บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) เดินหน้าขับเคลื่อน “I-SPARK” พัฒนาโมเดลนำร่องด้านพลังงานสะอาดและโครงสร้างพื้นฐาน เพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่านสู่อุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำในพื้นที่จังหวัดระยอง หวังยกระดับมาบตาพุดสู่ระบบนิเวศอุตสาหกรรมแห่งอนาคต เพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศ และสร้างความมั่นคงทางพลังงานควบคู่การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

เมื่อเร็ว ๆ นี้ ดร.คงกระพัน อินทรแจ้ง ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) เป็นประธานในพิธีแสดงเจตนารมณ์ความร่วมมือในการพัฒนาโมเดลนำร่องเพื่อสร้างความพร้อมด้านพลังงานสะอาดและโครงสร้างพื้นฐานสำหรับอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำในพื้นที่จังหวัดระยอง หรือ “I-SPARK” ระหว่าง 4 หน่วยงานภาครัฐ ได้แก่ กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม (สส.) สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ (ชธ.) การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กนอ.) และ ปตท.

ภายในงาน Gastech Bangkok 2026 ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค กรุงเทพฯ โดยมี ดร.บุรณิน รัตนสมบัติ ประธานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการกลุ่มธุรกิจใหม่และความยั่งยืน ปตท. ดร.พิรุณ สัยยะสิทธิ์พานิช อธิบดีกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม นายวัฒนพงษ์ คุโรวาท ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน นายวรากร พรหโมบล อธิบดีกรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ และนายสุเมธ ตั้งประเสริฐ ผู้ว่าการการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ร่วมลงนาม

โอกาสนี้ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย พร้อมด้วยคณะรัฐมนตรี และคณะผู้บริหาร ได้ให้เกียรติเยี่ยมชมนิทรรศการ I-SPARK ภายในพื้นที่จัดแสดงของกลุ่ม ปตท. สะท้อนถึงการบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคอุตสาหกรรม เพื่อเตรียมความพร้อมประเทศไทยเข้าสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ

“I-SPARK” โมเดลอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำครบวงจร

I-SPARK เป็นแนวคิดการพัฒนาระบบนิเวศอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำในพื้นที่อำเภอมาบตาพุด จังหวัดระยอง โดยบูรณาการโครงการด้านพลังงานสะอาด การลดคาร์บอน โครงสร้างพื้นฐาน และธุรกิจตามแนวทาง Bio-Circular-Green (BCG) เข้าด้วยกัน

จุดแข็งสำคัญ คือการใช้ประโยชน์จากศักยภาพและความเชี่ยวชาญของกลุ่ม ปตท. ผสานกับฐานอุตสาหกรรม โครงสร้างพื้นฐาน และระบบสาธารณูปโภคที่มีอยู่ในพื้นที่ เพื่อสร้างความพร้อมรองรับการเปลี่ยนผ่านของภาคอุตสาหกรรมไทย ทั้งด้านพลังงาน ความยั่งยืน และเทคโนโลยีแห่งอนาคต

สำหรับ I-SPARK ประกอบด้วยการพัฒนาและเชื่อมโยงการลงทุนและโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ 3 คลัสเตอร์ ได้แก่ :

1. Low Carbon Energy & Solution – พลังงานสะอาดและโซลูชันลดคาร์บอน มุ่งสร้างความพร้อมด้านพลังงานและเทคโนโลยีสำหรับภาคอุตสาหกรรม ครอบคลุม LNG พลังงานสะอาด ไฮโดรเจน แอมโมเนีย ระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ หรือ BESS รวมถึงเทคโนโลยีการดักจับและกักเก็บคาร์บอนไดออกไซด์ หรือ CCS การพัฒนาในส่วนนี้มีเป้าหมายเพื่อเสริมความมั่นคงทางพลังงาน ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และรองรับความต้องการพลังงานรูปแบบใหม่ของภาคอุตสาหกรรมในอนาคต

2. Shared / Common Infrastructure – โครงสร้างพื้นฐานร่วมเป็นการต่อยอดโครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่ในพื้นที่ ทั้งท่าเรือ ถังเก็บ ระบบท่อ และระบบสาธารณูปโภค ให้สามารถรองรับพลังงานและธุรกิจคาร์บอนต่ำรูปแบบใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพพร้อมกันนี้ยังมีแผนพัฒนา Carbon Credit Platform และ Knowledge & Collaboration Center เพื่อเป็นกลไกเชื่อมโยงภาคอุตสาหกรรม ภาครัฐ ผู้ให้บริการเทคโนโลยี นักลงทุน และพันธมิตร สร้างระบบนิเวศความร่วมมือที่เอื้อต่อการลงทุนและการลดคาร์บอน

3. Specialties, Bio & Circularity – ธุรกิจมูลค่าสูงและเศรษฐกิจหมุนเวียน มุ่งต่อยอดฐานอุตสาหกรรมเดิมของระยองสู่ธุรกิจแห่งอนาคตที่มีมูลค่าเพิ่มสูง โดยเน้นผลิตภัณฑ์และธุรกิจคาร์บอนต่ำ เช่น เชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน (SAF) ผลิตภัณฑ์ชีวภาพ (Bio-based Products) เคมีภัณฑ์ชนิดพิเศษ (Specialty Chemicals) รวมถึงการนำพลาสติกใช้แล้วกลับมาแปรรูปเป็นวัตถุดิบใหม่ผ่านกระบวนการ Mechanical Recycling แนวทางดังกล่าวจะช่วยสร้าง New Growth Engine ให้กับภาคอุตสาหกรรมไทย และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในระยะยาว

คาดลงทุน 5 พันล้านดอลลาร์ฯ ลด CO₂ ได้ 9 ล้านตัน

ความร่วมมือภายใต้ I-SPARK สะท้อนแนวทางของกลุ่ม ปตท. ในการเดินหน้าสร้างสมดุลระหว่าง ความมั่นคงทางพลังงาน การเติบโตทางเศรษฐกิจ และการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยอาศัยการบูรณาการศักยภาพของภาครัฐ ภาคอุตสาหกรรม ภาคพลังงาน และโครงสร้างพื้นฐานเข้าด้วยกัน

คาดการณ์ว่า ภายในปี 2578 (ค.ศ. 2035) โครงการ I-SPARK จะสามารถดึงดูดและก่อให้เกิดการลงทุนรวมสูงถึง 5,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ พร้อมศักยภาพในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้สูงถึง 9 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า

เป้าหมายสำคัญ ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการพัฒนาพื้นที่มาบตาพุดหรือจังหวัดระยองเท่านั้น แต่ยังมุ่งวางรากฐานให้ระยองเป็น พื้นที่ต้นแบบอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำ ที่สามารถต่อยอดและขยายผลไปยังพื้นที่อื่น ๆ ของประเทศ

I-SPARK จึงเป็นอีกหนึ่งกลไกสำคัญในการเชื่อมต่อ พลังงานสะอาด–โครงสร้างพื้นฐาน–เทคโนโลยี–อุตสาหกรรมมูลค่าสูง เข้าด้วยกัน เพื่อเตรียมประเทศไทยให้พร้อมรับการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมพลังงานโลก และสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ควบคู่ไปกับความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมในระยะยาว